Posted in Travelling

” માનસ પંચાગ્નિ “ની પરિકમ્મા

20170617164433_IMG_0685એવો મનોરથ ખરો કે પંચગીની ખાતેની પૂજ્ય-પ્રિય અને હર્દયસ્થ મોરારિબાપુની રામકથાને પ્રત્યક્ષ સાંભળું. પણ નોકરી નામની કિલ્લેબંધી કાયમ સિન્ડ્રેલાની જિંદગીની જેમ બાંધી રાખે. હું એક અર્થમાં એટલો ભાગ્યશાળી છું કે આ કિલ્લેબંધી મને અન્યોની જેમ બાંધે છે પણ ઊડવાનો અવકાશ પણ આપે છે. મુંબઇ સ્થિત દોસ્ત હાર્દિક વસોયા જે મારા માટે ‘લસરકા’ છે એની જોડે થોડું આયોજન થયું અને કથા સ્વયં રસ્તા કરતી ગઇ અને અમે છ જણ ( લસરકા-પાર્થ-મિસિસ પાર્થ કિંજલ-દિવ્યાંશ-બિપીન બી.એમ.બી. અને હું) પંચગીનીની રામકથા ‘માનસ પંચાગ્નિ’ ના આખરી બે દિવસની કથાનું રસપાન કરવા મુુંબઈથી નીકળી  પડ્યાં.

મુંબઇ :

મુંબઇથી રાતની એ.સી. સ્લીપર કોચ બસ હતી. જતાં અગાઉ બાંન્દ્રા બેન્ડ સ્ટેન્ડ સામે શાહરૂખખાનના ‘મન્નત’ પાસે ગયાં. અફ કોર્સ ફોટાં ખેંચાવ્યાં અને સલમાનભાઇનું ઘર પણ જોયું. ઘડીક દિલમાં ‘ઓહોહો…ઓહોહો’ થયું પછી સમંદરની પાળીએ સૌ બેઠાં. એકદમ ટાઈટ હગ કરતાં,એકબીજાંના હોઠને આઇસ્ક્રીમની જેમ મમળાવતાં અને આમ બે પણ દૂરથી એક જ દેહ સમા લાગતાં કપલ્સને જોઇ મારો ‘મહોબ્બતી’ જીવ મનોમન ભારે હરખાયો.IMG_20170616_214505

Over to Panchgini

સવારે આંખ ઊઘડી તો બારીની આરપાર જોયું કે કેસરી થવા મથતાં બ્રહ્મમુર્હૂતના આસામનની સાક્ષીએ  જોર કરીને ચાલતી બસ પર પહાડોના માથા મંડરાઇ રહ્યાં છે.ઊંઘથી ઘેરાતી નજર બહાર કરી. સવાર આહલાદ્ક અને મોસમ ખુશનૂમા હતી.પહાડો પર ઊછરતાં અને રખડતાં વાદળાઓનો સ્કીન કલર અલગ હોય છે. ધવલ અને સ્વચ્છ હોય છે. બસ સર્પાકારે ચાલતી હતી અને મનના મલકમાં રોમાંચક વલયોનું નિર્માણ થતું હતું. આંખ આપમેળે બંધ થઇ ગઇ. ખુલી ત્યારે પંચગીની આવ્યાંની બસના ક્લિનરની બૂમ સંભળાઇ.

બસમાંથી ઉતરીને રૂમ શોધવાની જહેમત કરી. મેળ નહોતો પડતો. અને કથા શરૂ થાય એ પહેલાં તૈયાર થઇને પહોંચી જવું વિશેષ જરૂરી હતું. લસરકાએ અમુક તુક્કા લડાવ્યાં. કથાસ્થળે પહોંચ્યા. વારાફરતી બ્રશ કર્યા.  બેગ્સ લઇને બધાં ઊભા ત્યાં એક જણ આંગળી ચીંધ્યાનું પૂણ્ય કમાવા આવ્યો અને અમને જાણકારી આપી કે અહીં શ્રોતાઓ માટે એક હોલ રાખવમાં આવ્યો છે. હું ને લસરકા સ્થળ તપાસ અર્થે ગયા. જગ્યા અમને સાચવી શકે તેવી લાગી. ટોળું ત્યા શિફ્ટ થયું અને રામકથાના આયોજનના ભાગરૂપે ગોઠવાયેલી શ્રોતાઓ માટેની વ્યવસ્થાનો લાભ લીધો. એવરેજ ૬૦ વર્ષ ઉપરની ઉંમરના આશરે બસોથી વધુ જણને સંઘરીને બેઠેલાં એ હોલમાં છ જુવાન શરીરોએ આશરો લીધો.

રામકથા વિષે મારી કલ્પના બહાર લખી શકવાનો મને આત્મવિશ્વાસ અને અનુભવ છે. પણ હું નહીં લખું. શા માટે ? જવાબ છે આ વિષયે કોઇપણ લેખિત નિવેદન આપવાનો હજુ સમય નથી પાક્યો- એવું મને મારા તબક્કે લાગે છે.

મહાબળેશ્વર 

IMG_20170617_162716
તીરની માફક  આરપાર ઊતરી ગયેલો નજારો 

બપોરબાદ મહાબળેશ્વર જવા બે ટેક્સી ભાડે કરી. એલીફન્ટ્સ  હેડ પોઇન્ટ  પર પહોંચ્યા ત્યારે નજરે આવેલાં દ્રશ્યએ એક થડકારો છીનવી લીધો. સૌંદર્ય આકર્ષક હોય છે. મદહોશી અને ખેંચાણ સૌંદર્યના સ્વભાવમાં હોય. કુદરતનો કોઇ દિલકશ નઝારો જોઇને  દિલ ડોલે નહીં તો સમજવું આપણે હજુ ક્યાંક માણસ તરીકે કાચા છીએ. મારી આંખો સામે પહાડીઓ હતી. સમીસાંજનું સોનું વરસાવતું આસમાન હતું. એક નદી હતી જુવાન. અને એને કાંઠે ઊછરતું ચાલીસેક મકાન ધરાવતું એક ગામ હતું. મુસાફરી કરતાં હોઇએ અને રેન્ડમલી નજર ફેંકાતી હોય એમ અહીં અલગ અલગ વિસ્તારોમાં એકાદ બે મકાનો ધ્યાને આવતાં હતાં. વિચારવા જેવું છે અહીંના રહેવાસીઓનું જીવન કેવું હશે ! વાદળાંઓની ધૂમ્રસેરો એનાં ઘરના નળીયે ટહૂકા કરવા આવતી હશે ત્યારે આંગણે રંગોળીની જેમ રચાતું દ્રશ્ય રમેશ પારેખની ‘સોનલ’ પર લખાયેલી કોઇ કવિતા જેવું હશે, નિ:શંક ! અને નદીમાં પૂર આવતું હશે ત્યારે ધોવાઇ જતી જમીન અને પ્રહાર કરતાં વરસાદથી વિંખાઇ જતો એમનો જીવનવ્યવહાર વેદનાભર્યો બની જતો હશે એ પણ વિચારવું રહ્યું. આપણા માટે જે સૌદર્ય છે એ એમનાં માટે પરિસ્થિતી છે.20170617161930_IMG_0576

ઝરમર વરસાદ શરૂ થયો. અમે એનો રોમેન્ટિક આનંદ લીધો. મજા આવતી હતી. સંગત કાયદેસર સ-રસ હતી. છ એ છ જણ ભીતરથી છલકાયેલાં હતાં. વાદળાં જોવા નજર ઊંચી કરવી પડે એમ નહોતી. વાદળાંઓની વચ્ચે અમારા સૌના શરીરો હતાં. લાગે કે વરસાર વરસે છે પણ ના……અમે પોતે જ વરસાદના ઘરમાં હતાં. વાદળા અમારી અને અમે વાદળાઓની આરપાર હતાં. ક્રિષ્નાબાઇ મંદિરની આસપાસ અંધારું વધતું જતું હતું અને વરસાદ પણ. છેવટે તદ્દન નીરસ અને નામ જેવો એકપણ ગુણ ન ધરાવતાં ડ્રાઇવર શંકર નો કોલ આવવાથી અમે પંચગીની પરત ફર્યા.

IMG_20170617_175237
મહાબળેશ્વર પ્રાચીન મંદિર

રાતવાસો 

અમને કોઇ નડતાં નહોતા. પણ અમારે સહેજ વધુ શાંત જગા જોઇતી હતી. ખબર પડી કે આ હોલની ઉપર બીજો એક નાનો હોલ છે. ત્યાં મેળ પડે તો અમે મહેફિલ જમાવી શકીએ. અહીં પણ સ્થળતપાસ માટે હું ને લસરકા જ હતાં 😀  એ હોલનો રક્ષક ચિડીયાઘરના ગધાપ્રસાદની કાર્બન કોપી ! સ્માઇલ આપે,અનુમતિ ન આપે. માંડ માન્યો. ૨૦ ડીગ્રી મસ્ત તાપમાનમાં ગાદલાં પાથરી અમે ગોઠવાયાં. અમારી આસપાસના તમામ ગાદલાંઓ પર ધર્મ અને ઇશ્વર પર ગંભીર ચર્ચાઓ ચાલતી હતી. ભૂલથીયે સાંભળી લઇએ તો આ શરીર ત્યજીને જીવતી સમાધિ લઇ લેવાનું મન થઇ જાય એ કક્ષાનું ચિંતન અમારી ફરતે ફેંકાતું હતું. અમે પ્રયત્નપૂર્વક એ સૌને સુવડાવ્યાં એવું કહેવામાં મને અતિશયોક્તિ નથી લાગતી. 😀 😀

20170618082401_IMG_0894
રેનબસેરા

સુપરત

બીજાં દિવસની કથાનું રસપાન કરી વાયા મહાબળેશ્વર થઇને જવું કે પૂણે…. એ કશ્મકશમાં ડામાડોળ થઇ છેવટે પૂણેનો જ રસ્તો પકડ્યો. મહારાષ્ટ્ર સરકારની એસ.ટી.બસમાં એયને છેલ્લી સીટોમાં પડ્યાં પડ્યાં મૌજ કરતાં કરતાં,વાતો કરતાં કરતાં નીકળ્યાં. વચ્ચે ખંડાલા આવ્યું. બસમાંથી જોયું. દિવ્યાંશે કહ્યું કે ‘આતી ક્યાં ખંડલા… ? ’ સાંભળતી વખતે કલ્પના નહોતી કે આ રીતે ખંડાલા જોઇશું ! 😀 ‘ મુંબઇ ઊતરીને જમીને રાતની ૦૦:૦૫ ની દહેરાદૂન એક્સપ્રેસમાં સુરત !

દોસ્ત પાર્થ સાથે મેસેજ અને ફોનમાં વાતો થતી. રૂબરૂ આ ટ્રીપ દરમિયાન થયાં. કોઇપણ વાતમાંથી સહજ હાસ્ય શોધવાનું એનું હુન્નર ગજબ છે. એની હસવાની સ્ટાઇલ યાદ કરીને હજુ પણ હસવું આવી જાય છે. પાર્થ અને કિંજલ A talkative boy and a silent girl makes a perfect marriage life ના ન્યાયે સ-રસ જીવે છે. એના દાંમ્પત્યમાં ધબકતી દોસ્તી મને ગમી.ભાઇ બિપીન બી.બી.એમ.( આ એનું ફેસબુકના ઓળખપત્ર પરનું નામ છે)એ તમામ ફોટામાં જે અલ-કાયદા લૂક આપ્યો છે એ માટે એને લાંબાગાળા સુધી ફરજિયાત યાદ કરવા પડશે.  :p દિવ્યાંશે મને કહ્યું હતું…આપણી આસપાસના લોકોમાંથી કેટલું શીખવા જેવું હોય છે !

20170618084537_IMG_0937
જમણેથી દિવ્યાંશ,કિંજલ,પાર્થ,બિપીન બીબીએમ,લસરકા અને હું

હા, આ તમામ દોસ્તોએ મને એક યાદગાર અને યુવાન સંભારણું આપ્યું છે.સૌ પોતપોતાની સૂઝથી કંઇક નવું કરવાના જાગૃત પ્રયાસમાં છે. આયોજન વિનાનું જીવન ચોક્કસ અસ્તવ્યસ્ત હોય છે, પણ વિશેષ સાહજિક હોય છે એ એથીયે વધુ ચોક્કસ વાત છે-એવાં મારા અનેક અનુભવોમાં આ ટ્રીપનો એક અનુભવ ઉમેરાયો. જવાનું નક્કી હતું. બાકી જે થયું તે ઑન ધી સ્પોટ થયું. માટે જ મજા વધુ આવી. આનંદ વધુ કર્યો. આના સ્મરણો લાંબું  જીવશે. અને એકબીજાં પ્રત્યેની પ્રિતી વધુ મજબૂત બનશે.

આખરી વાત :

આ સહજ મૌજનું માધ્યમ બાપુની રામકથા હતી. એ વિચાર જ્યારે પણ આવે છે હું વ્યક્તિ મટી એક વ્યક્તિ વિશેષના સ્મરણમાં ગૂમ થઇ જાઉં છું.       

   

20170617163633_IMG_0656
Elephant’s head point
20170617191149_IMG_0792
સાંજને મળવા આવતાં વાદળાં
Advertisements

Author:

मैं पल दो पल का शायर हूँ

3 thoughts on “” માનસ પંચાગ્નિ “ની પરિકમ્મા

  1. Saras pravas varnan with superb pic narration! (cum 2 divas ni jivan zarmar..!) kharekhar envyable (khabar nai aavo word chhe pan kharo k nai dictionary ma.. )
    Bapu ane kudrat sathe zabardast sangat, kai no ghate vhala..!
    Wish aam j jivan manta raho ane ame to varnan na rasaswad ma pan jaane rubru hoi sathe em tarbol thata rahiye.. ( badha varnan possible na j hoi, chhatay..!)

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s